« نمایش در زیرگذر | صفحه‌ی اصلی | هیاهوی سمفونی‌ها »

مرگ‌بازی در یک خانواده‌ی ایرانی

یک ستون کتاب؛ شماره‌ی یازدهم
:: روزنامه‌ی اعتماد، ۳۰ شهریور ۸۷

«مرگ‌بازی»
نخستین مجموعه‌داستان پدرام رضایی‌زاده پس از ماه‌ها انتظار برای دریافت مجوز، هفته‌‌ی گذشته منتشر شد. همان‌طور که از اسم مجموعه پیداست، کمتر داستانی را در این کتاب پیدا می‌کنید که ردپای مرگ در آن دیده نشود. «مرگ بازی» می‌تواند مجموعه‌ای خواندنی برای نسل جوان باشد. نسلی که با جنگ بزرگ شده، در روابط عاطفی شکست هم خورده و با نسل قبل از خود مشکلاتی دارد. نویسنده در این کتاب با نثر و زبانی ساده و خواندنی، از مشکلاتی در زندگی می‌گوید که اغلب جوان‌ها آن‌ها را تجربه کرده‌اند. در این بین اما داستان‌هایی نیز وجود دارد که در این دسته‌بندی جا نمی‌گیرند فضایی کاملاً متفاوت دارند. «دفترچه‌ی کوچک خاطرات من» یکی از این داستان‌هاست که راوی آن فرشته‌ی مرگ است که با زبان طنز از ماموریت‌هایش و گرفتن جان ِ مردم تعریف می‌کند. داستان‌های «مرگ بازی» در فضایی واقع‌گرایانه روایت می‌شوند که خواندن‌شان برای کسانی که دنبال داستان‌هایی خوش‌خوان می‌گردند، می‌تواند لذت‌بخش باشد.

«ابر ِ آلودگی»
ایتالو کالوینو نویسنده‌ای ست منحصر به فرد که هرگز به هیچ‌یک از مکاتب ادبی یا جریان‌های فلسفی متمایل نبوده. نثر کالوینو طبیعی، روان، زیبا و دور از تصنع و عناصری ست که مطالعه شده به نظر می‌آیند اما در پس این طبیعی بودن، یک نظم استوار و اصول زیبایی‌شناختی روشن و واضحی وجود دارد. انتشارات کتاب خورشید در مجموعه‌ی داستان‌های ایتالیایی، تا کنون ۱۱ کتاب منتشر کرده که جلد پنجم آن، «ابر آلودگی» نوشته‌ي ایتالو کالوینو با برگردان آرزو اقتداری ست. کالوینو این داستان را در سال ۱۹۵۸ میلادی نوشته که برای نخستین ‌بار در ایران ترجمه و چاپ شده است. ابر آلودگی راوی ماجرای مردی نا امید و سرخورده‌ است که در پس یک زندگی عجیب برای قبول کردن یک پیشنهاد کار به شهر دیگری سفر می‌کند. کالوینو با زبانی طنز و نثری خواندنی، از زبان این شخصیت داستانی، ماجرای اقامت او را در آن شهر غریبه نقل می‌کند .از ایتالو کالوینو تا کنون آثار بسیاری در ایران ترجمه و چاپ شده است که مخاطبان آثار ادبی از آن‌ها استقبال کرده‌اند. آثاری مثل «اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری»، «ویکنت دو نیم شده» و «بارون درخت نشین». خواندن ابر آلودگی با وجود ویراستاری ِ نه چندان خوب‌اش، به علاقه‌مندان آثار کالوینو پیشنهاد می‌شود.

«دیوانه‌ای در شهر»
داستان‌های پلیسی و هیجانی همیشه مخاطبان خود را داشته است. مخاطبانی که همیشه منتشر هستند تا کتابی تازه در این حوزه منتشر شود تا بخوانند و از گره‌های داستانی و اتفاقات غیرمقربه‌ی آن‌ هیجان‌زده بشوند. «دیوانه‌ای در شهر» نوشته‌ی ژرژ سیمنون رمانی در حوزه‌ی ادبیات پلیسی‌ست که ممکن است مخاطبان این گونه‌داستان‌ها را راضی کند. ماجرای این کتاب در شهر کوچکی در جنوب فرانسه اتفاق می‌افتد. مگره در قطاری که به بوردو می‌رود متوجه مردی می‌شود که رفتار مشکوکی دارد. مرد نزدیک شهر برژارگ از قطار بیرون می‌پرد و مگره نیز با واکنشی غریزیاو را تعقیب می‌کند اما قبل از هر گونه عکس‌العمل هدف گلوله‌ی او قرار می‌گیرد. سیمنون به خاطر رمان‌های پلیسی که تا به حال نوشته، نویسنده‌ای معروف است که بر اساس آثارش تا به حال فیلم‌هایی نیز ساخته شده. رمان‌ها او آمیزه‌ای از پرداخت استادانه و کالبدشکافی هوشمندانه‌ی روان انسان‌هایست. او ترس‌ها، عقده‌های روانی، گرایش‌های ذهنی و وابستگی‌هایی را توصیف می‌کند که زیر نقاب افراد در زندگی روزمره و یکنواخت معمولی پنهان هستند و ناگهان با انفجاری غیر منتظره به خشونت و جنایت منجر می‌شوند. این کتاب را نشر مروارید با ترجمه‌ی رامین آذربهرام منتشر کرده است.


«در یک خانواده‌ی ایرانی»
جلد یازدهم مجموعه «دور تا دور دنیا»، نمایشنامه‌ای خواندنی و جذاب از محسن یلفانی ست. «در یک خانواده‌ی ایرانی» در فضایی رئالیستی روایت زندگی یک خانواده در دهه‌ی شصت ایران است که یکی از اعضای آن‌ها در جبهه شهید و شده و دخترشان نیز در همان سال‌ها اعدام می‌شود. نوع روایت سختی‌ها و مشکلات روحی این پدر و مادر را در این نمایشنامه می‌توان به تمام پدر و مادرهایی تعمیم داد که فرزندان یا افراد نزدیک خود را در جنگ، مبارزات سیاسی یا حتا مهاجرت از دست داده‌اند و از دوری آن‌ها پریشان و آشفته شده‌اند. «در یک خانواده‌ی ایرانی» فضایی خانوادگی دارد که در آن روابط بین افراد خانه و مشکلات و اختلافات‌شان به سبب اتفاقاتی که در طول سال‌ها برایشان افتاده، روایت می‌شود. دوازده شخصیت، ماجراهای این نمایشنامه را پیش می‌برند که یکی از ویژگی‌های بارز آن چند لایه بودن ِ  روایت اتفاقات ِ درون این خانواده ست. محسن یلفانی نمایشنامه‌نویسی ست که از سال ۱۳۶۰ در فرانسه زندگی می‌کند. خواندن این کتاب به کسانی که دنبال آثاری با درون‌مایه‌ی سیاسی اجتماعی می‌گردند، توصیه می‌شود.