« نوای موسیقی تجربی | صفحه‌ی اصلی | نمایش در زیرگذر »

داستان‌نویسی از پاریس تا تهران

یک ستون کتاب؛ شماره‌ی نهم
:: روزنامه‌ی اعتماد، ۱۶ شهریور ۸۷

«جادوهای داستان، چهار جستانر داستان‌نویسی»
حسین سناپور بین مخاطبان و اهل ادبیات چهره‌ای شناخته شده است. نویسنده‌ی رمان خواندنی نیمه‌ی غایب به تازگی کتاب «جادوهای داستان، چهار جستار داستان‌نویسی» را منتشر کرده است. این کتاب شگردهای چند گونه از داستان‌های غیر رئالیستی را بررسی می‌کند. مثل رئالیسم جادویی در آثار مارکز و بورخس، داستان موقعیت در آثار کافکا، داستان وهمی در آثار ساعدی و همین‌طوری جریان سیال ذهن با تکیه بر خشم و هیاهوی فاکنر. همچنین با بررسی و توجه به شگردهای داستان‌نویسی این نویسندگان، برخی مفاهیم درونی آثارشان نیز تحلیل شده است. در ابتدای این کتاب که نشر چشمه آن‌را منتشر کرده، یادداشتی از سناپور به جای مقدمه چاپ شده  که در آن درباره‌ی اصول و عناصر داستان‌نویسی با شیوه‌ای نو توضیح داده است. خواندن این کتاب می‌تواند برای کسانی که در ابتدای راه داستان‌نویسی هستند، مفید باشد.

«تاریخ شفاهی ایران، شمس لنگرودی»
مجموعه‌ی تاریخ شفاهی ایران به دبیری محمدهاشم اکبریانی، مجموعه‌ای جذاب است که علاقه‌مندان به ادبیات نیز تا به حال از آن استقبال کرده‌اند. پس از انتشار کتاب‌های صادق هدایت، هوشنگ گلشیری، م.آزاد، صمد بهرنگی و علی باباچاهی، هم اکنون نشر ثالث کتاب «شمس لنگرودی» را به بازار عرضه کرده است. گفت‌وگو با شمس لنگرودی را کیوان باژن انجام داده و در میان این کتاب نیز عکس‌هایی از کودکی تا بزرگسالی لنگرودی و مجموعه‌ای از عکس‌های یادگاری او با نویسندگان بزرگ ایران و جهان چاپ شده است. محمدهاشم اکبریانی در مقدمه‌ی این کتاب درباره‌ی این مجموعه گفته که هدف از این طرح، ارائه گزارشی از زندگی خصوصی، اجتماعی و حرفه‌ای شخصیت‌هاست تا منبعی برای تحقیقات جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و ... فراهم آید و به همین خاطر تحلیل و نقد مورد نظر نبوده است. با این توضیح، آن‌ها که می‌خواهند از زندگی شمس لنگرودی و اتفاقات زندگی ِ به ویژه هنری او بیشتر بدانند، از خواندن این کتاب لذت خواهند برد.


«محفل فیلسوفان جهان»
از ژانویه سال ۹۴ میلادی به مدت دوسال، میان دختری یازده ساله به نام نوراک و ویتوریو هوسله، استاد فلسفه‌ی دانشگاه اسن آلمان نامه‌هایی رد و بدل می‌شد که در آن‌ها دختر یازده ساله سئوال‌هایی فلسفی پرسیده و هوسله به آن‌ها پاسخ داده است. مجموعه‌ی این نامه‌ها در کتاب «محفل فیلسوفان جهان» منتشر شده که به اعتقاد این استاد دانشگاه، پرسش‌های کودکانه‌ی نورا از جمله پیچیده‌ترین مسائل فلسفی‌ست که در میان نامه‌ها مطرح شده و پروفسور را وادار کرده تا دست در دست نورای کنجکاو و مبهوت از مسیر هزارتوی فلسفه بگذرد و برای سئوال‌های او پاسخی پیدا کند. این کتاب را نشر هرمس با ترجمه‌ی کوروش صفوی منتشر کرده که به اعتقاد بعضی‌‌ها در بیان و توضیح مفاهیم فلسفی همتای «دنیای سوفی» است. نورا و پروفسور هوسله در کنار هم محفلی را پدید می‌آورند که در آن فیلسوفان بزرگی از افلاطون تا هانس یوناس درباره‌ی پروردگار، جهان هستی و راه صحیح زندگی سخن می‌گویند و بحث می‌کنند. این نامه‌نگاری‌های عجیب و غیر معمول در نهایت مجموعه‌ای را فراهم آورده که در نوع خود نوشته‌ای مقدماتی درباره‌ی فلسفه به حساب می‌آید و ذهن افراد کنجکاو را به خود مشغول می‌کند.

«پاریس-تهران؛ سینمای عباس کیارستمی»
در روزهایی که نام عباس کیارستمی بار دیگر به خاطر حضور در جشنواره‌ی فیلم ونیز بر سر زبان‌ها افتاده، انتشار کتابی درباره‌ی سینمای او خالی از لطف نیست. هرچند که دیالوگ‌های مازیار اسلامی و مراد فرهادپور بر خلاف اغلب نوشته‌هایی که ستایشگرانه درباره‌ی کیارستمی و سینمایش نوشته می‌شود، نیست، اما در همین مدت اندک که از انتشار این کتاب گذشته، مخاطبان کتاب از آن استقبال کرده‌اند. آن‌طور که در مقدمه‌ی کتاب آمده، نقطه‌ی شروع این بحث ایده‌ی بررسی سینمای کیارستمی به مثابه یک پدیده‌ی فرهنگی بود. پدیده‌ای که از قضا هیچ‌گاه بر اساس زمینه و مکانیسم واقعی رشد و تحول‌اش بررسی نشده است و نتیجه‌ی این دیالوگ‌ها نیز نشان دادن خصلت عارضی ظهور پدیده‌ی کیارستمی و فاصله‌ی آن با توصیف‌های جوهری از این پدیده است. فاصله یا شکافی که نه فقط آثار کیارستمی، بلکه خود مفهوم سینمای هنری یا جشنواره‌ای را هم دوپاره می‌کند. مطالعه‌ی این کتاب که نشر فرهنگ صبا آن‌را منتشر کرده، است، به موافقان و مخالفان عباس کیارستمی و سینمایش توصیه می‌شود.