« باید برای دوربین لبخند بزنم | صفحه‌ی اصلی | این یک پست تبلیغاتی ست! »

وقتی نفر کم می‌آوریم!

به گمانم این روزها آن دسته از کسانی که صبح‌ها برای خرید روزنامه به دکه‌ها مراجعه می‌کنند، با مشکل بزرگی روبرو هستند: کمبود روزنامه‌ای خواندنی، که در حمایت از گرایش سیاسی ِ مسئولان‌اش هم، تندروی نکند! این‌ افراد به طبع دایره‌ی انتخاب بسته‌ای دارند که محدود می‌شود به دو یا سه روزنامه.

این فرضیه را بگذارید کنار این‌که، مخاطبان روزنامه‌ها اغلب کسانی هستند که اخبار سیاسی‌، اجتماعی و ورزشی را دنبال می‌کنند، نه صفحات فرهنگ و هنر را. همین طیف وسیع از خریداران روزنامه، می‌تواند برخی سردبیران و مسئولان روزنامه‌ها را به این ترغیب کند که به راحتی صفحات فرهنگی و هنری‌شان را فدای صفحات سیاسی یا ویژه‌نامه‌های اقتصادی‌-‌اجتماعی کنند. و  ظاهراً خرده‌ای هم نمی‌توان بر آن‌ها گرفت. با این اوصاف، چه چیزی می‌تواند مخاطب ِ فرهنگ و هنر روزنامه‌ها را دلگرم کند؟ شاید یادداشت‌ها، مصاحبه‌ها و گزارش‌های جذاب و غیرتکراری.

در این وضعیت، در کنار تلخی توقیف کردن کارگزاران و شهروند امروز و دنیای تصویر و هفت و ارژنگ و... اتفاق‌های خوب هم افتاده. به عنوان نمونه انتشار روزنامه‌ای مثل فرهنگ آشتی که با محور قراردادن فرهنگ، هنر و ادبیات چندی‌ست منتشر می‌شود و می‌تواند جای خودش را در میان علاقه‌مندان ِ به صفحات فرهنگی‌-‌هنری روزنامه‌ها خوب باز کند. اما در این میان، چه اتفاقی می‌افتد که مخاطب ِ این حوزه‌ها آن‌قدر که انتظار می‌رود راضی نیست و باز هم انگار یک جای کار می‌لنگد؟

یکی از دلایل آن‌را می‌توان کمبود نویسنده یا روزنامه‌نگار حرفه‌ای دانست. تصور می‌کنم تعدادی بازیگر، کارگردان، نویسنده، مترجم و کمی هم منتقد نشسته‌اند دور یک میز بزرگ در یک سالن بزرگ و جلوی رویشان مقدار زیادی کاغذ گذاشته‌اند. چند صفحه می‌نویسند و بلند می‌گویند: این یادداشت روزنامه‌ی ایکس. ورق‌ها را منگنه می‌کنند و دوباره نوشتن را از سر می‌گیرند. بعد از سیاه کردنِ چند صفحه، دوباره بلند می‌گویند: این یادداشت روزنامه‌ی ایگرگ. ورق‌ها را منگنه می‌کنند و دوباره نوشتن را از سر می‌گیرند و این داستان ادامه‌دار را ضرب کنید در بقیه‌ی افرادی که دور آن میز نشسته‌اند.

سوال این است که مگر در دنیای فرهنگ و هنر این مملکت، که شکر خدا روز به روز هم بیشتر در دکان‌هایش تخته می‌شود، چقدر خبر و سوژه وجود دارد که نه این بازیگرها، کارگردان‌ها، نویسنده‌ها، مترجم‌ها و کمی هم منتقدها رضایت می‌دهند به «برای یک‌جا نوشتن» و نه سردبیران یا مسئول صفحه‌ها از این همه آدم تکراری می‌خواهند یادداشت‌ها و ستون‌هایی بنویسند که ایده‌ای تازه‌ای در آن‌ باشد. و این کمبود روزنامه‌نگار کار را به کجا رسانده که ستون‌های روزنامه‌ها پر شده از اسم کسانی که روزنامه‌نگار نیستند، اما معروف و محبوب هستند و به برکت اسم و البته قلم‌شان هر روز در روزنامه‌ها می‌نویسند؟

و این‌گونه است که یک سری آدم تکراری، یادداشت‌های تکراری را با سوژه و فکری یکسان به روزنامه‌ها می‌دهند تا ما بگیریم، ورق بزنیم، پر از تکرار و ملال بشویم و خمیازه‌کشان روزنامه را به کناری پرت کنیم.

:: پی‌نوشت:
سوای نظر شخصی‌ام به عنوان روزنامه‌نگار و مخاطب، آماری که برای این یادداشت به دست آوردم بر اساس مشاهده‌ی میدانی و جمع‌آوری اطلاعات از دایره‌ی محدودی از مخاطبان جدی فرهنگ و هنر روزنامه‌ها بود که لزوماً نمی‌توان به همه تعمیم اش داد.